هم انديش صنايع دستي و اقتصاد در محورهاي زير 13 اسفندماه سال جاري در دانشگاه الزهرا (س) از طرف انجمن دانشجويي صنايع دستي و همكاري گروه هنر انجمن افراز و با حمايت سازمان صنايع دستي و شهرداري منطقه ي 3 برگزار مي گردد :


- صنايع دستي و صادرات

- صنايع دستي و كارآفريني

- نقش صنايع دستي در زندگي روزمره


علاقه مندان مي توانند جهت ثبت نام يا ارايه ي مقاله به آدرس زير مراجعه نمايند

parak_magazine@yahoo.com


و جهت كسب اطلاعات بيشتر با شماره ي 88041343 تماس حاصل نمايند.

در قرن نوزدهم میلادی در ایران برای انتشار چند روزنامه چاپخانه‌ای تاسیس کردند که در واقع دستگاه چاپ سنگی (لیتوگرافی ) بود و تا آخرین سال‌های قرن این روش برای چاپ روزنامه، نشریات عامیانه، داستان و متن‌های ادبی و علمی به کار می‌رفت. برخی از این کتاب‌ها که به دقت لیتوگرافی شده معرف نقش‌مایه‌های عامیانه این کشور است. نسخه‌های خطی، کتاب‌هایی تجملی بودند که تنها در کتابخانه‌ها نگهداری می‌شدند، اما این کتاب‌های کوچک عامیانه که با تصاویری مصور و با تکنیک چاپ سنگی منتشر می‌شدند را دوره‌گردان به عابران عرضه می‌کردند و در آن زمان جایی در کتابخانه‌ها نداشته‌اند.

 از نمونه‌های خوب این کتاب‌ها که به دقت لیتوگرافی وتصویر شده می‌توان از هزار و یکشب (1273) مجموعه ضرب المثل‌ها (1273) و اسکندرنامه منظوم(1274) نام ‌برد. نقاشان و تصویرگران این کتاب‌ها عموما از از آثار معاصران خود الهام می‌گرفتند. یکی از مطرح‌ترین تصویرسازان آن دوران میرزا حسین نقاش نام دارد که بسیاری از کتاب‌های باقی مانده را منصوب به او می‌دانند. در صفحه مقدمه یکی از اولین کتاب‌هایی لیتوگرافی شده تصویری از یک مجلس درس است. در این تصویر دقت در واقع‌گرایی به وضوح در ظرافت خطوط چهره‌های شاگردان و معلم دیده می‌شود. نظم آن مجلس نیز مجالس مینیاتورهای قدیمی و صحنه شاهزاده و درباریان را به خاطر می‌آورد. تصویرهای کتاب هزار و یکشب نیز واقع‌‌گرایی و تفنن را با هم در بردارد. به عنوان مثال در صحنه زفاف آن، جامه و اثاثه زنان به دقت تصویر شده و در تصاویری که از جنگ‌ها ترسیم شده سلاح‌های جنگ‌جویان مسلمان (تیر و گرز و خود )روح مینیاتورها را زنده می‌کند و جامه فرنگیان که احتمالا نقاش از دیدن تابلو یا گراورهای خارجی الهام گرفته است در برابر آن قرار دارد.

 اما درباره اسب سحرآمیز که در بالای سر لشکریان پرواز می‌کند شبیه به مینیاتوری است که حضرت محمد را سوار بر براق در حال معراج نشان می‌دهد. در تصاویر این مجموعه کوه و ابرها نیز بی شباهت به آن‌چه در مینیاتورهای قدیمی آمده است نیست. در آن زمان شمایل‌های مذهبی در کتاب‌ها بسیار کمیاب بوده‌اند. این نقاشی‌ها را ابتدا لیتوگرافی و سپس رنگ می‌کردند و هنگام سالگرد وفات اولاد حضرت رسول در معرض دید سوگواران قرار می‌دادند. نقاشان تصاویر مذهبی، تابلوهای مجالس شهدا را می‌ساختند و هنگام عاشورا در برابر جمعیت قرار می‌دادند. پس از آن چاپ سنگی شمایل سنتی حضرت علی و فرزندان او (خصوصا حسین) رواج یافت. گرچه بر اساس عقاید مذهبی ساختن تصویر از چهره ائمه ممنوع است. ولی درباره تصویرسازی غیر مذهبی مدارک بسیاری توسط این مجموعه کتاب‌های کوچک لیتوگرافی شده در دست است که بر حسب موضوع می‌توان آن‌ها را به چند گروه تقسیم کرد: ماجراهای قهرمانی خیالی (زریر و خزای 1266،خسرو دیوزاد 1273 و داستان‌های رستم 1273)، داستان‌های اخلاقی (زاهد و لوطی 1275)، داستان‌های فکاهی(جولاء و نجار 1275)، (خاله سوسکه، سلیم جواهری و چهار درویش بی تاریخ چاپ)، داستان‌های عاشقانه (ورقا و گلشاه 1282)، داستان حیوانات (موش و گربه 1298، حکایت روباه 1301، گرگ و روباه بدون تاریخ). به این گروه‌ها نوعی دیگر از ادبیات که در اروپای قرون وسطی مرسوم بوده، ولی در ایران همیشه رواج داشته را نیز باید افزود. مناظره‌ای که در طی آن دو حیوان یا دو چیز (پرچم و پرده، کمان و چوب چوگان و غیره) در حال رقابت در آمده و هر یک به زبانی کم و بیش شاعرانه امتیازات خود را می‌شمارد( کتاب کاسه و قلیان 1300). با بررسی تصاویر چند نمونه مشخص این کتاب‌ها می‌توان نکات جالبی درباره نقش‌های عامیانه به دست آورد. قدیمی‌ترین این کتاب‌ها «زریر و خزای» است. یکی از تصاویر آن سواران را نشان می‌دهد که خود به سر دارند و به گرز و شمشیر مسلح‌اند و در طرف دیگر تصویر شمایل حضرت محمد سوار بر براق است که به آسمان می‌رود. در این تصویر پیغمبر بنابر قراردادهای هنرمندان شیعه، نقاب بر چهره دارد. تصاویر این کتاب، از این لحاظ جالب‌اند که در آن‌ها نفوذ تکنیک اروپایی در طراحی و تقلیدی ناشیانه از مینیاتورهای قدیمی دیده می‌شود. اما با تداوم انتشار کتاب‌های لیتوگرافی شده این تقلیدها در نقش‌های عامیانه کم کم از میان رفت و هنرمندان فضا‌ها و نوعی طراحی هماهنگ‌تر با این تکنیک چاپ خلق کردند.

 کتاب رستم‌نامه نیز دارای تصویرهایی مشابه است ولی از نظر فنی و ابداع ضعیف‌تر از کتاب قبلی است. از جمله تصویرهای آن مجلس جنگ‌جویانست، مردان پیراهن بلند و شلوار و چکمه بر تن و کلاه‌خود به سر دارند، در میان آنان رستم مجهز به گرز معروف خود که سر گاو دارد دیده می‌شود. در این تصویر نیز پیغمبری نقاب‌پوش و چند دیو وحشتناک شرکت دارند. نقش دیو از زمان‌های قدیم در فرهنگ ایرانیان مفهوم خاصی داشته است. قدمت آن به هنگامی می‌رسد که مذهب باستانی ایرانیان، جهان سفلی را محل شیطان و ارواح خبیثه ‌دانسته و هر گونه تفننی را برای ابداع نقش موجودات دیومانند آزاد می‌دانسته‌اند. در آن زمان معتقد بودند که نقش دیو، شیاطین و یا ارواح خبیث را از انسان دور نگه می‌دارند. به این خاطر دیوها را نیز بر دیوار حمام‌ها نقش می‌کردند تا ارواح خبیثه‌ای که در این اماکن گرم و تاریک رفت و آمد می‌کردند را بهراساند. نقش این موجودات گاهی به شکل حیوانات خیالی (برای مثال جنگ میان انسان و دیوان در هزار و یک شب ) پاره‌ای به هیئت ملائک و گاه گاهی به صورت ابلیس شاخ‌دار ابلق تصویر می‌شده است. (در تصویرهای سلیم جواهری به شکل موجود غول‌آسای نیم حیوان و نیمه انسان است و یک نوع موجودی که انسان او را کور کرده و در خدمت خود درآورده است. ) از دیگر نقش‌مایه‌های عامیانه می‌توان از نقش زنان زیبای بال‌دار (پریان) نام برد که در هنر ایران همان نقش فرشته‌های غربی را به عهده دارند.

 یک نسخه از داستان خسرو و دیوزاد (1274) تصویرهای متعدد ماهرانه و بکری از این زنان بال‌دار می‌توان دید. در سر لوح یکی از آن تصاویر رقم علی دیده می‌شود و در زیر آن نقش شتری که بدن او را چهار زن که به طرز شگفتی یکدیگر را در بر گرفته‌اند، می‌سازد. یکی از زن‌ها که بال‌دار است و مانند پریان تاج بر سر دارد گرز معروف رستم را بر دوش گذاشته. در برگ آخر این کتاب تصویر یک نسناس است که با تیر و کمان دم خودش را که سری مانند اژدها دارد نشانه گرفته است. این نقش‌مایه و سایر نقش‌های مشابه آن ظاهرا متاثر از شیوه‌های هند و ایرانی و یا نمونه‌های ایرانی مقدم آن خلق شده است. در میان تصاویر کتاب‌های لیتوگرافی شده به چنین نقش‌مایه‌ها زیاد برمی‌خوریم. مانند: نقش نسناسی با سر زن و بدن پلنگ، نقش کمان‌دار که دم او سر روباه است، کمان‌داری که دم او به شکل سر غول است، نقش پلنگ که بالاتنه‌ی انسان دارد وغیره. از دیگر مزیت‌های این نسخه‌های لیتوگرافی واقع‌گرایی و استناد آن‌ها در نمایش زندگی روزمره مردم است. نوع پوشش و ابزار و عناصری که در تصاویر دیده می‌شوند اطلاعات گران‌بهایی از نحوه زندگی ایرانیان آن دوران در بر دارند. در یک تصویر از کتاب هزار و یک شب، رقاصان و بندبازانی دیده می‌شوند که در جامه‌های چین‌دار منظمی تصویر شده‌اند. ارزش این تصویر به مستند بودن آن است. صحنه‌ای از داخل خانه که در کتاب «کلثوم ننه» آمده است، نیز از نظر واقع‌گرایی و تاریخ لباس گران‌بها است. این مستندگرایی بیشتر در نسخه‌های متاخر این کتاب‌ها دیده می‌شود که متاسفانه این نسخه‌ها از ارزش هنری کمتری برخوردارند. اما در این کتاب‌ها جامه‌های شهری و روستایی به درستی نشان داده شده است. از آن جمله می‌توان به داستان عشقی «ورقا و گلشاه» اشاره کرد. در یکی از تصویرهای این کتاب شاهی بر تخت نشسته و سه وزیر او که قباهای ترمه خاص دربار آن زمان را بر تن دارند دیده می‌شوند. در این کتاب تصویر مردها با قبایی بلند، کمربند پهنی به کمر و کلاه بلند سه گوش به سر دیده می‌شوند. تصویر زنان نیز با لباس کوچه که شانه‌های آن چادرهای بلند، روبند و شلوارهای چین‌دار است دیده می‌شوند. شبیه این تصاویر در کتاب نصایح اطفال(1300) دیده می‌شود که در این‌جا یکی از زنان دوک ریسی می‌کند. در کتاب خاله سوسکه چند صحنه اخلاقی با ظرافت خاصی طرح شده است. قهرمان داستان شلواری پرچین به پا دارد و خود را در چادر سیاهی پوشانده است و بر چهره‌اش روبنده بلندی دارد که تا زانو می‌رسد. او سوار بر اسب وارد دکان قصابی ‌شده که در آن‌ گوسفندان را با دنبه‌های ضخیم آویخته‌اند. در تصاویر کتاب «دزد و قاضی» (1298) صحنه‌هایی از زندگی دهقانان را می‌بینیم. برخی از آنان قبا و شلوار کوتاه و بند جوراب به تن دارند و برخی دیگر سردار و شلوار بلند و روحانیون نیز با قبای بلند و عمامه بزرگ نشان داده شده‌اند. نظیر این صحنه‌های روستایی در مجموعه داستانی به نام «هفت کتاب» نیز آمده است که در آن دهقانی به دنبال گوسفندانش و آهنگر در کارگاهش، با دقتی فراوان تصویر شده‌ است. این کتاب دو تصویر بسیار زیبا از روایات مذهبی دارد که در نهایت سادگی بسیار گویاست. یکی از این تصاویر عیسی را در حال تفکر بر روی یک جمجمه و برابر تابوت باز نشان می‌دهد و دیگری فرشته‌ای را نشان می‌دهد که دست ابراهیم را گرفته تا پسرش را قربانی نکند و بره‌ای را به او نشان می‌دهد. در کتابی به نام «سّر گیاهان معطر» جنبه دیگری از تصویرسازی ارائه شده است. این کتاب شرح منظوم گل‌هاست و در آن طرح‌های زیبای گل‌ها دیده می‌شود. نفوذ طرح‌های اروپایی نیز در این تصاویر به وضوح مشهود است و شاید مجموع آن از کارهای غربی اقتباس شده باشد. اما در این کتاب تصویرسازی از حیوانات سهم محدودی دارد. با آن‌که داستان‌های حیوانات در ادبیات ایران از قدمت و اهمیت فراوانی برخوردار بوده اما تصویرگران کتاب‌های چاپ سنگی با تمام تبحر خود در طراحی انسان در طراحی حیوانات موفق نبوده‌اند. برای مثال می‌توان از سه کتاب نام برد: «اشعار موش و گربه عبید زاکانی» (دو نسخه 1297 و 1300) ، در تصاویر این کتاب می‌بینیم که موش به دربار می‌نشیند و سپس بر اسب خود سوار شده و به جنگ می‌رود؛ موشان شیپور می‌نوازند و آذوقه‌ای را که روی سرشان حمل می‌کنند به گربه نشان می‌دهند. یا در کتاب «اشعار مکتبی»(1300) مجنون را در بیابان در حالی که حیوانات به دور او گرد آمده‌اند می‌بینیم.

 ضعف طراحی در تصویرهای کتاب «داستان روباه» بیشتر به چشم می‌آید. تمام این کتاب‌ها مربوط به نیمه دوم سده نوزدهم و زمان ناصرالدین شاه است و همه در کارگاه‌های تهران چاپ سنگی شده است. از بررسی این آثار می‌توان نتیجه گرفت که گرچه این نوع تصویرسازی‌ با آثار مهمی آغاز شده، اما به رغم تلاش‌های فراوان هنرمندان این رشته، آن‌ها هرگز موفق به ایجاد یک شیوه وسبکی مشخص نشدند. متاسفانه این رشته یا تکنیک هنری پس از چندی راه انحطاط در پیش گرفت و در اواخر قرن نوزدهم میلادی دوران آن به کلی به سر رسید.

 این نوشته تلخیص و ویراسته‌ای است از مقاله‌ای به همین نام نوشته هانری ماسه، ترجمه نوشین نفیسی، منتشر شده در مجله هنر و مردم دوره 8 ، شماره 89 ، اسفندماه 1348

© Iran Art News ( حقوق مادي و معنوي براي اين سايت محفوظ است .)

برداشت مطالب فقط با اجازه کتبی و ذکر منبع امکان پذیر است .

لئوناردو دي كاپريو، ستاره مشهور سينماي هاليوود قصد دارد براي مدتي از بازيگري سينما كناره‌گيري كند.
به گزارش سرويس بين الملل پايگاه خبري هنر ايران  به نقل از آسوشيتد پرس، دي كاپريو كه در فيلم‌هاي اخيرش باز هم مطرح شده، احساس مي‌كند كه دوباره به دوره فيلم «تايتانيك» بازگشته است كه چهره او به تصوير روي جلد تمام مجله‌هاي نوجوانان تبديل شده بود و او از اين وضعيت بيزار است.
او در اين باره به خبرنگاران گفت: تبديل شدن به چنين چهره‌اي براي من مأيوس كننده است. بنابراين مي‌خواهم براي مدت كوتاهي بازيگري را كنار بگذارم.
او افزود: بازيگري زندگي مرا از بسياري جنبه‌ها تغيير داد، اما در عين حال نمي توانم بگويم كه براي من فرصت هايي را نيز پيش نياورد.
اين بازيگر كه در فيلم‌هاي موفق زيادي ايفاي نقش كرده و بارها با تحسين منتقدان فيلم روبرو شده، اعتراف كرده است كه عاشق بازيگري است.
او در اين باره اظهار داشت: هيچ هنر ديگري در دنيا وجود ندارد كه بيشتر از بازيگري بر من تأثير گذاشته باشد.
دي كاپريو در كنار بازيگران مطرحي چون جك نيكلسون و مت دمون در فيلم «مرحوم» ساخته مارتين اسكورسيزي ايفاي نقش كرده است كه جايزه بهترين كارگرداني گلدن گلوب را به دست آورد و يكي از بخت‌هاي مسلم اسكار 2007 در چند رشته است

حضور عبدالله بن عبدالعزيز، پادشاه عربستان‌سعودي در مجلسي كه سخنران آن، به هتك حرمت عاشورا پرداخت، موجب ناخرسندي شيعيان اين كشور شد.

به گزارش خبرگزاري فارس به نقل از پايگاه خبري «اليوم»، در اين مجلس كه در قصر پادشاهي يمامه برگزار و مشروح آن به‌طور زنده از شبكه يك تلويزيون عربستان‌سعودي پخش شد، ملك عبدالله پادشاه عربستان‌سعودي، شيخ «عبدالعزيز بن عبدالله آل‌الشيخ» مفتي كل، رئيس هيأت علماي بزرگ و رئيس اداره تحقيقات علمي و فتواي عربستان‌سعودي، شيخ «صالح بن محمد اللحيدان» رئيس شوراي ‌عالي قضايي و ساير علماي وهابي اين كشور حضور داشتند،‌ خطيب جواني با زير سؤال‌بردن حقيقت روز عاشورا گفت: اكنون كه در آستانه روز عاشوراي محرم هستيم بايد حقايقي را در مورد اين روز بدانيم و براي زدودن دروغ‌ها و پيرايه‌ها از اين روز مبارك تلاش كنيم.

وي با اشاره به اينكه روزه روز تاسوعا و روز يازدهم محرم نيز استحباب دارد، افزود: هر كس اين روزها را روزه بگيرد به پيامبر(ص) و حضرت موسي(ع) اقتدا كرده زيرا عاشورا روزي است كه خدا در آن فرعون را در رود نيل غرق كرد و موسي و قومش را نجات بخشيد.

وي بدون اشاره به شهادت امام حسين(ع) و يارانش در روز عاشورا و با قرائت و شرح و تفسير تعدادي از آيات قرآن مجيد، افزود: اين روز بزرگ، روزي است كه اتفاقات شادي‌آفرين بزرگي در آن رخ داده و بايد به همگان توصيه كنيم تا اين روز را مبارك شمرده و روزه بدارند و از اكنون خود را براي گرفتن جشن در روز عاشورا آماده كنند.
به محض بيان اين عبارت، ملك عبدالله به احترام سخنران مزبور از جاي خود برخاست و ضمن تشكر از اظهارات وي، با او روبوسي كرد.

پخش اين اظهارات از شبكه يك تلويزيون عربستان‌سعودي در آستانه ايام عزاداري امام حسين(ع)، باعث ناراحتي شيعيان اين كشور شد كه بيشتر در مناطق شرقي عربستان سكونت دارند.
برپايي عزاداري روز عاشورا در عربستان‌سعودي ممنوع است و هرگونه عزاداري و قرائت زيارت عاشورا در اين روز با صدور احكام بسيار شديدي مواجه مي‌شود.

روزه روز عاشورا در زمان جاهليت مورد توجه بوده و يهوديان نيز اين روز را «يوم عيد كيپور» مي‌نامند و در اين روز روزه گرفته و به شادماني مي‌پردازند.
اين در حالي است كه شيعيان معتقدند اين روز، روزي است كه بني‌اميه و معاويه به آن تبرك جستند و هرگونه شادماني در اين روز، وهن اسلام و هتك حرمت اهل‌بيت(ع) است.

·     نشانه هاي عاقل

امام حسين فرمود: عاقل، با کسي که مي ترسد او را دروغگو پندارد هم سخن نمي شود، از کسي که مي ترسد او را رد کند درخواستي نمي کند، به کسي که مي ترسد او را بفريبد تکيه نمي نمايد و به کسي که به اميد او اطميناني نيست اميد نمي بندد.

·     کمال عقل

امام حسين مي فرمايد: عقل، جز از راه پيروي حق به کمال نمي رسد.

·     نشانه هاي دانا و نادان

امام حسين مي فرمايد: از نشانه هاي اسباب قبولي اعمال، همنشيني با خردمندان است و از نشانه هاي اسباب ناداني، کشمکش با نابخردان است و از نشانه هاي دانا، نقادياو از گفتار خود و آگاهي او از اسرار  آراي گوناگون است.

·     دانا کيست؟

امام حسين مي فرمايد: اگر همه گفتار دانا نيکو و بحق بود، از خود پسندي در آستانه ديوانگي قرار مي گرفت. همانا دانا کسي است که حق گويي او فراوان باشد.

·     صفتهاي زيبا

امام حسين مي فرمود: دانش نطفه بارور معرفت است. تجربه هاي طولاني، فزوني عقل است، شرافت همان پارسايي است. قانع بودن، آسايش تن است، هر که تو را دوست دارد، از پليدي بازت مي دارد، هر که تو را دشمن دارد، بر نابکاري واردت مي سازد.

امام حسين مي فرمايد: هر کس اين پنج چيز را نداشته باشد، از زندگي خود چندان بهره اي نمي برد: عقل، دين، ادب، شرم و خوش خلقي.

·     شريف ترين مردم

شخصي از امام حسين پرسيد: شريف ترين مردم کيست؟

امام فرمود: آن کس که پيش از اندرز ديگران، خود پند گيرد و پيش از بيدار باش ديگران، خود بيدار شود.

عرض کرد: شهادت مي دهم که چنين کسي سعادتمند است.

 ·     تسليم در برابر خدا

از امام حسين پرسيدند: چگونه صبح کردي؟

فرمود: صبح نمودم در حاليکه پروردگارم بالاي سرم و آتش، پيش رويم، مرگ، جوينده ام و حساب الهي فراگيرم مي باشد و چنين روزي من، در گرو کردار خويشم، نه آنچه دوست دارم پيدا مي کنم، و نه آنچه نمي پسندم از خود مي رانم و همه کارها در اختيار ديگري است. اگر بخواهد عذابم مي کند و اگر بخواهد از من مي گذرد. بنابراين کدام فقيري از من نيازمندتر است.

·     ايمان و يقين

شخصي از امام حسين پرسيد: فاصله ميان ايمان و يقين چقدر است؟ فرمود: چهار انگشت.

گفت: چگونه؟ فرمود: ايمان آن است که آن را مي شنويم و يقين آن است که آن را مي بينيم و فاصله بين گوش و چشم چهار انگشت است.

پرسيد: ميان آسمان و زمين چقدر است؟ فرمود: يک دعاي مستجاب.

پرسيد : ميان مشرق و مغرب چقدر است؟ فرمود: به اندازه ي سير يک روز آفتاب.

پرسيد: عزت آدمي در چيست؟ فرمود: بي نيازيش از مردم.

پرسيد: زشت ترين چيزها چيست؟ فرمود: در پيران هرزگي و بيعاري است، در قدرتمندان،درنده خويي، در شريفان، دروغگويي، در ثروتمندان، بخل است و در عالمان حرص.

·     اوصاف مومن

امام حسين مي فرمايد: حقا که مومن ، خدا را حافظ خود گرفته و گفتار او را آيينه خود گزيده است. گاهي در اوصاف مومنان چشم مي دوزد و گاهي در ويژگيهاي سرکشان مي نگرد. از اينرو بهره وري او از کلام خدا، در لطايف و در ژرفاي معرفت خود غوطه ور است، از هوشمندي خود، در بلنداي يقين جايگزين است و در پاکي خود استوار است.

·     توکل

از امام حسين (ع) روايت شده است: عزت و بي نيازي از جايگاه خود بيرون آمده به گردش پرداختند، چون با توکل برخورد نمودند و در آن مقيم گشتند.

 ·     تسليم در برابر گزينش خدا

به امام حسين (ع) عرض شد ابوذر مي گويد: براي من، فقر محبوبتر از بي نيازي و مريضي، محبوبتر از سلامتي است. حضرت فرمود: خداي متعال ، ابوذر را رحمت کند، اما من مي گويم: هرکس به نيک گزيني خدا براي او مطمئن شود، جز آنچه را خدا برايش گزيده است آرزو نمي کند.

·     خير دنيا و آخرت

 امام حسين (ع) مي فرمايد: خداوند به هر کس راستگويي و نيکخويي و پاکدامني و پاک خوري روزي کند خير دنيا و آخرت را ويژه او ساخته است.

·     بهترين عبادت

امام حسين (ع) مي فرمايد: جمعي خدا را از شوق بهشت مي پرستند، اين عبادت سوداگران است و گروهي خدا را از بيم دوزخ مي پرستند، اين عبادت بردگان است و مردمي هم خدا را از روي شکر مي پرستند. اين عبادت آزادگان و بهترين عبادت است.

·     پاداش عبادت

امام حسين فرمود: هر کس خدا را آنگونه که حق پرستش اوست بپرستند، خدا از فيض خود به او بالاتر از آرزوها و کفايتش ارزاني دارد.

·     کبريايي ازآن خداوند است

يک نفر به امام حسين (ع) عرض کرد: در تو کبر وجود دارد؟ حضرت فرمود: همه کبريايي و عظمت از آن خداوند يگانه است که در ديگري نيست. خداي متعال فرمود: عزت، مخصوص خدا و رسول او و اهل ايمان است.

·     ادب چيست؟

از امام حسين (ع) پرسيدند: ادب چيست؟ فرمود: اين است که از خانه خود بيرون آيي و با هيچ کس برخورد نکني مگر آنکه او را برتر از خود ببيني.

·        پاداش سلام

امام حسين (ع) فرمود: سلام ، هفتاد حسنه دارد، شصت و نه حسنه آن، ازآن سلام کننده و يکي ازآن جوابگو است.

·     بخيل کيست؟

امام حسين (ع) فرمود: بخيل کسي است که از سلام کردن بخل ورزد

·     نشانه هاي خائن و بدکار

امام حسين مي فرمايد: « درستکار آسوده است، بي گناه بي باک، خيانتکار ترسان و بدهکار هراسان است. هرگاه آشفتگي و بلا بر عاقلي روي آورد اندوه خود را با دور انديشي مي زدايد و براي چاره جويي در خانه عقل را مي کوبد. 

·     سلام قبل از کلام

مردي با امام حسين (ع) آغاز سخن کرد که خدا عافيتت بخشد، حالت چگونه است؟ فرمود: خدا عافيتت دهد سلام کردن بر سخن گفتن مقدم است. سپس فرمود: تا کسي سلام نداده به او اجازه سخن گفتن ندهيد. 

·     صفات نيک

امام حسين (ع) در خطبه اي فرمود: هان اي مردم! در اخلاق شايسته و والا با هم رقابت کنيد و در سودهاي معنوي و بهشتي از هم پيشي گيريد، مپسنديد آن کار نيکي را که در آن شتاب ننموده ايد.

بدانيد که هر کار نيکي، سپاسي را بهره مي دهد و پاداشي را از پي مي آورد، چنانچه کار نيک را مجسم بنگريد، آن را در چهره انساني نيکو و زيبا مي ديديد که ناظران را مسرت مي بخشد. هر کس که بخشش کرد ، سروري يافت و هرکس بخل ورزيد، فرو مايه شد. 

·     راستي و دروغ

امام حسين (ع) فرمود: راستي، عزت است و دروغ، ناتواني، اسرار امانت است و همسايگي، خويشاوندي، ياري رساني صميميت است و کار، تجربه آموزي، اخلاق نيک عبادت است و سکوت، زينت، تنگ نظري و آزمندي، فقر، بخشندگي دارايي و مهرباني، خردمندي است. 

·     سوگند زياد

امام حسين (ع) فرمود: از سوگند زياد بپرهيزيد زيرا سوگند آدمي از چهار خصلت سرچشمه مي گيرد: يا از خواري است که در خود مي يابد و او را بر ذلت تصديق مردمش بر مي انگيزد و يا از ناتواني در منطق است که سوگندها را پرکننده خلأها و پيوند ساز سخنان بي ربط خود مي کند و يا از بدبيني مردم است که از آنان نسبت به خود سراغ دارد و مي داند که سخنش را جز با سوگند نمي پذيرند و يا از آن روست که زبان خود را بي انديشه بکار مي گيرد. 

·     آداب سخن

امام حسين (ع) فرمود: پشت سر کسي که از تو ناپيداست چيزي مگو، مگر آنچه که مي پسندي او پشت سرت از تو گويد و همانند بنده اي رفتار کن که مي داند به گنهکاري خود گرفتار مي شود و به نيک رفتاري خود پاداش مي گيرد. 

·        خوف از خدا

به امام حسين (ع) عرض شد: بيم تو از پروردگارت چه فراوان است؟ فرمود: در روز قيامت جز آنکس که در دنيا خوف خدا داشته کسي ايمن نيست. 

·     گريه از خشيت الهي

روايت شده که امام حسين (ع) فرمود: گريستن از خشيت خدا، رهايي از آتش دوزخ است و فرمود: گريه ديده ها و خشيت دلها، رحمتي از خداست. 

·     ياري در جوانمردي

امام حسي (ع) فرمود: آن کس که بخشش تو را نپذيرد، تو را در جوانمردي کمک کرده است. 

·     انفال مال

امام حسين (ع) فرمود: مال تو اگر براي تو مقدر شده باشد آنرا انفاق خواهي کرد. بنابراين، آن را براي پس از خود مگذار که پس انداز غير تو مي شود، در حاليکه آن را از تو مي خواهند و حساب آن را از تو مي کشند و بدان که تو براي آن نمي ماني، و آن بر تو وفا نمي کند، پس آنرا بخور پيش از آنکه تو را بخورد. 

·     نصايح امام

امام حسين (ع) فرمود: آنچه را طاقت نداري به عهده مگير، به آنچه نخواهي رسيد مپرداز، آنچه را قادر نيستي به شمار نياور، جز به اندازه اي که سود مي بري هزينه مکن، پاداش، جز به اندازه کارکرد خويش مخواه، جز به فرمانبرداري از خداي سبحان که به دست آورده اي شادمان مشو و جز آنچه که خود را براي آن شايسته مي بيني دريافت نکن. 

·     شکر

امام حسين (ع) فرمود: شکرگزاري تو براي نعمت پيشين، نعمت تازه را سبب مي شود. 

        سخنان امام حسين (ع) پيرامون طلب روزي

امام به شخصي خطاب فرمود: فلاني، در راه به دست آوردن روزي ستيزه گرانه تلاش مکن و بر قدر، همچون واگذار کننده بي اختيار، تکيه ننما، زيرا در جستجوي روزي برآمدن، از سنت است و خلاصه جويي از عفت. عفت مانع روزي نيست و حرص زياد روزي نمي اورد، همانا رزق تقسيم شده است و اجل حتمي است و به کار گيرنده حرص، جوينده گناه است. 

·     اثر توانمندي

امام حسين فرمود: توانمند شدن بر دشمن، خشم را از بين مي برد و آتش کينه را خاموش مي سازد. هر کس به حال و کار خود داناتر است. 

·     مدارا کليد مشکلات

امام حسين (ع) فرمود: هر که از تدبير باز ماند و از چاره ها ناتوان گردد، مدارا کليد گره گشاي اوست. 

 

·     آثار صله ارحام

امام حسين (ع) فرمود: هر که دوست دارد اجل او تأخير افتد و روزيش فزوني گيرد بايد صله ارحام انجام دهد. 

·     موارد صبر

در مواردي که حق تو را ملزم مي سازد، بر آنچه نمي پسندي، شکيبا باش و در مواردي که هواي نفس  تو را فرا مي خواند، از آنچه دوست مي داري، خود را نگهدار. 

·     معناي بردباري

امير مومنان (ع) به حسين (ع) فرمود: فرزندم! حلم چيست؟

فرمود: فرو بردن خشم و بر خود مسلط بودن 

·     نيکي بايد به خوب و بد

شخصي پيش امام حسين اظهار داشت: اگر نيکي به نا اهل برسد، تباه مي شود، امام حسين (ع) فرمود: چنين نيست، بلکه نيکوکاري همچون رگبار است که بايد به نيک و بد برسد. 

·     هواي نفس

امام حسين (ع) فرمود: از اين هواهاي نفساني که مجموعه آنها گمراهي و سرانجام آنها آتش است بپرهيزيد. 

·     بدي کردن، پوزش خواستن

امام حسين (ع) فرمود: کاري مکن که از آن پوزش بخواهي، زيرا مومن نه بد مي کند و نه عذر مي طلبد و منافق هر روز بد مي کند و عذر مي خواهد. 

·     عذر بدتر از گناه

امام حسين (ع) فرمود: چه بسا گناهي که از عذر طلبي آن نيکوتر است. 

·        عيب جويي نکردن از ديگران

امام حسين (ع) فرمود: هر که از کسي عيب جويي نکند، کنار هر عيب جويي خود، عذر خواهي را از دست نخواهد داد. 

·     واقعيت غيبت

شخصي نزد امام از کسي غيبت کرد، امام فرمود: اي فلاني دست از غيبت بردار زيرا غيبت نان و خورش سگهاي دوزخ است. 

·     دوري از عيبجويان

امام حسين (ع) فرمود: وقتي شنيدي که کسي به اعراض مردم تعدي مي کند سعي کن ترا نشناسد، زيرا بدترين عرض و ناموسها نزد او آبروي آشنايان اوست. 

·     نتيجه گناه

شخصي به امام حسين (ع) نامه نوشت که: با دو کلمه مختصر مرا پندي ده. حضرت نوشت: کسي که از راه نافرماني خدا درصدد چيزي برآيد، آنچه را اميد دارد زودتر از دست مي دهد و آنچه را بيم دارد زودتر سر مي رسد. 

·    انواع برادران

امام حسين (ع) فرمود: برادران چهار گونه اند: برادري که به سود تو و به سود خود است، برادري که تنها به سود توست، برادري که به زيان توست و برادري که نه به سود تو و نه به سود خود است. 

·     تصوير مرگ

امام حسين (ع) فرمود: اگر مردم، مرگ را باور مي کردند و آن را به همانگونه کههست به نظر مي آوردند دنيا ويران مي گشت. 

·     اندرز گنهکار

شخصي خدمت امام حسين (ع) رسيد و گفت: من مردي گنهکارم و در برابر گناه تاب نمي آورم، مرا نصيحتي فرما!

فرمود: پنج کار را انجام ده، آنگاه هر چه خواهي گناه کن، اول: روزي خدا را مخور و هر چه خواهي کن. دوم: از قلمرو فرمانروايي خدا بيرون شو و هر چه خواهي کن. سوم: به جايي درآ، که خدا تو را نبيند و هر چه خواهي کن. چهارم: هر گاه فرشته مرگ آمد تا جان تو را گيرد او را از خود بران و هر چه خواهي کن. پنجم: هر گاه مالک دوزخ تو را در آتش افکند، در آتش مرو و هر چه خواهي کن. 

·    اندرز غافلان

امام حسين (ع) فرمود: اگر سه چيز نبود، فرزند آدم هرگز براي چيزي سر خم نمي کرد: فقر، بيماري و مرگ. 

·     بدترين اوصاف زمامداران

امام حسين (ع) مي فرمود: بدترين اوصاف زمامداران، ترس از دشمنان و بي رحمي بر ناتوانان و خودداري هنگام بخشش است. 

·     نسخه دادن به پادشاهان

امام حسين (ع) فرمود: به هيچ پادشاهي دستور درمان مده، زيرا اگر سودش بخشد سپاست نمي گويد و اگر زيانش رساند تهمت مي زند. 

·     ارزش اطعام مسلمان

امام حسين (ع) فرمود: اگر برادر مسلماني را اطعام کنم برايم محبوب تر است تا افقي از بردگان را آزاد کنم. پرسيدند افق چقدر است؟ ده هزار.